Filial psixologi

Юсупова Альбина Базытбаевна
Filial psixologi
+998913738435

1.Filial psixologı iskerligi tálim xızmetlerin tarawına tiyisli bolıp, kadrlar tayarlaw sapası hám natiyjeliligin asırıw, bárkámal shaxstı tárbiyalaw hám de studenttiń hár tárepleme garmonik, tolıqqonli psixologiyalıq rawajlanıwın támiyinleytuǵın optimal shárt-shárayatlardı jaratıwdı maqset etip qóyadı.

2. Filial psixologı óziniń student turpayı hám psixik iskerligi, psixik rawajlanıwdıń jas nizamlıqları, kásiplik bilimleri, studentler hám úlkenler, qatarlasları menen óz-ara munasábet qásiyetleri, oqıw -tárbiya procesin tashkillashuviga súyene otirip, shaxsqa individual jantasıw múmkinshiliklerin beredi, onıń qábiletlerin anıqlaydı, normadan shetlesiwlerdiń itimallı sebeplerin, psixologiyalıq -pedagogikalıq korrektsiya qılıw jolların anıqlaydı.

Filial psixologı iskerliginiń izertlew hám tásir ótkeriw ob’ekti joqarı tálim mákemeleri studentleri, oqıtıwshıları, ata-anaları bolıp, esaplanadı. Olardı bólek yamasa toparıy formada izertlew múmkin.

3. Filial psixologı óz iskerligin direktordıń ruwxıylıq hám bilim jumısları boyınsha orınbasarı, fakul’tetlar, medicina xızmetkerleri, arnawlı bir komissiyalar, ata-analar hám de joqarı tálim muassasi jámááti menen ajıralmas baylanısda ámelge asıradı.

4. Filial psixologı lawazımı boyınsha ulıwma basshılıqtı joqarı tálim muassasining direktordıń ruwxıylıq hám bilim jumısları boyınsha orınbasarı júrgizedi.

5. Filial psixologı studentlerdiń jas qásiyetlerin hám de jedel rawajlanıwın esapqa alıwshı, olar psixikasining barlıq iskerlik tarawıların qamtıp alıwshı dinamikalıq rawajlanıwǵa kepillik beretuǵın programma óndiriske pútkil iskerligin jóneltiredi, social ósiw talabına juwap beretuǵın, ulıwma insanıylıq, etnopsixologik nizamlıqlar kámalatiga jetekleytuǵın modeldi quram taptırıwdı bas maqset dep tańlaydı.

6. Filial psixologınıń iskerligi baǵdarları :

Psixoprofilaktik jumıslar       
psixologiyalıq bilimlendiriw hám bilim
psixodiagnostika
psixik rawajlandırıw hám psixokorrektsiya
psixologiyalıq konsul’tatsiya

Psixoprofilaktika – Filial psixologı iskerliginiń arnawlı túri bolıp, student hám professor -oqıtıwshılar ushın saw psixologiyalıq ortalıq jaratıw hám olar shaxsınıń rawajlanıwı ushın optimal shárt-shárayatlardı támiyinlew esaplanadı.

Psixologiyalıq  profilaktika jumıstıń tiykarǵı wazıypaları tómendegiler:

Shaxs retinde qáliplesiw, aqlan bárkámallıqtı támiyinlewdiń aqılǵa say shárt-shárayatların jaratıw ;
shaxs kámalı hám intellektuallıq rawajlanıwı bosaǵasında payda bolıwı múmkin bolǵan psixologiyalıq kemshilikler hám buzılıwlardı waqıtında aldın alıw ;
studentti arnawlı bir jaǵdayǵa iykemlesiwi (ko’ngil) ga tiyisli jumısların aparıw, onıń ushın social iykemlesiw menen baylanıslı bolǵan arnawlı gruppalar dúziw, nevrotik jaǵdaylardı jónge salıw qılıw, tárbiyası qıyın studentler menen islew hám olardıń ata-anaları, gruppa basshısı menen bólek islew hám hakozo);
studentlerdi birinshi basqıshqa qabıllaw processinde qatnasıw, olardıń filial tálim-sistemasına psixologiyalıq tayarlıq dárejesin anıqlaw, professor -oqıtıwshılar menen sheriklikte studentler menen individual islew programmasın islep shıǵıw ;
studentlerdi filial tálimdiń bir basqıshdan ekinshisine ótkeriwdiń psixologiyalıq -pedagogikalıq kompleks izertlewinde tikkeley qatnasıw, bir basqıshdan ekinshi basqıshqa ótkeriwdi psixologiyalıq tárepten tekseriw studentler, ata-analar menen sheriklikte joqarı tálimdiń jańa basqıshqa tayınlıǵın esapqa alǵan halda jalǵızhol islew programmasın jaratıw, usınıń menen birge, ata-analarǵa perzentleri bilimlerindegi úzilislerin kemeytiw ushın arnawlı stilistik jol-jobalar beriw;
tálim hám tárbiya, jasaw sharayatı menen baylanıslı nevrotik jaǵdaylar, psixologiyalıq zorıǵıwdıń aldın alıw, nevrotik jaǵdaylar, psixologiyalıq zorıǵıwlardıń aldın alıw maqsetinde studentler menen islew;
student shaxsınıń qábileti, meyli psixologiyalıq pazıyletleri, qásiyetlerin tolıqqonli kórinetuǵın bolıwı maqsetinde, intellektual (intellektuallıq ) rawajlanıw dárejesin anıqlaw ushın psixologiyalıq konsiliumlar shólkemlestiriw;
filial jámáát – aǵzaları daǵı psixologiyalıq zorıǵıw hám tolıqıwdı joytıw, kemeytiw, olardıń aldın alıw ilajların quram taptırıwǵa kómeklesiw;
filial perspektivası menen baylanıslı bolǵan, ilimiy tárepten tiykarlanǵan modeldi professor -oqıtıwshılar sherikliginde jaratıw. Filialda tálim-tárbiya procesi natiyjeliligin psixologiyalıq -pedagogikalıq diognostika qılıwda qatnasıw oǵan ózgertiwler kirgiziw, aqıbet nátiyjede studentlerdi garmonik taraqqiy etiw mashqalasın maqsetke muwapıq sheshiwine xizmet etiw;
oqıw motivları, shaxsınıń baǵdarı, onıń etnomadaniyat menen baylanıslı bolǵan qádiriyatlarǵa jóneltiriw qásiyetlerin esapqa alǵan halda tálim-tárbiya procesine ońlawlar kirgiziw;
shaxslararo, etnik gruppalar, milletleraro hár túrlı kórinistegi qarama-qarsılıqlardıń aldın alıw ushın psixologiyalıq ilajların islep shıǵıw zárúrli áhmiyetke iye boladı ;
professor -oqıtıwshılar xızmetkerler, muǵallımlar, ata-analar ortasında júzege keletuǵın dawlardıń, shańaraqqa tiyisli dawlardıń psixologiyalıq túbirin úyreniw, olardı keltirip shıǵarıwshı motivlardı analiz qılıw, shaxslararo munasábetlerdiń túp mánisin kórinetuǵın qılıw, favqulodagi jaǵdaylardı jeńillestiriw hám tamaman jónge salıw qılıw jolları maydanınan máslahátlar beriw;
jaslar ortasındaǵı zawqı-sapa súriwge, náshebentlikke, jeńil turmıs keshirimge, qing’ir jol menen bayıwǵa ruju etiwshi shaxslar menen individual islewdi jolǵa qoyıw ;
salmaqli kesellika dus kelgen student hám xızmetkerler ruwxıylıqın jıger, máńgilik nizamlıqları menen olarrni tanıstırıw, pessimistik keypiyetten waz keship, shukirlik jasawǵa úyretiw maydanınan usınıslar beriw;
ózlestiriwi tómen bolǵan studentler psixik dúnyası daǵı kemshiliklerdi anıqlaw hám olarǵa járdem beriw jol-jobaların islep shıǵıw hám ámeliyatqa nátiyjeni ámelde qollanıw qılıw, hám de korrektsion jumısqa mútáj shaxstıń individual -psixologiyalıq qásiyetlerin esapqa alıw ;
óz-ózin basqarıw múmkinshiligin joqarı tálim studentleri ortasında anıqlaw (bioritmika, emotsiya, motivatsiya, shıdamlılıq, qızıǵıwshılıq, dıqqat sıyaqlılardı shaxs tárepinen mekeme qılıwdı názerde tutıladı.).
studentlerde, ásirese, studentler turar jayı hám ijarada jasawshı studentlerde social kelisiw kónlikpesin qáliplestiriw hám olardıń social máselelerin saplastırıwda psixologiyalıq -pedagogikalıq tásir ámeliyatların aparıw ;
huqıqbuzarlik hám jınayatqa beyimligi bolǵan, xulqi iyiwgen studentlerdi anıqlaw, olardıń psixik jaǵdayın turaqlılastırıw arqalı social aktiv iskerlikke jóneltiriw;
oqıw qóllanbalarınıń sapası, kıtapxanlıq mashqalası, xızmetkerler, studentlerdiń mámleket múlkine munasábeti haqqında maǵlıwmatlar toplaw hám olardı ulıwmalastırıw, administraciyaǵa, kásiplik awqamına informaciya tayarlaw ;
filial xızmetkerleri, studentleriniń ekologiyalıq, ekonomikalıq siyasiy, etnopsixologik bilimleri dárejesin tekseriw hám mustaqqillikni bekkemlew múmkinshiligin úyreniw hám olarda patriotlıq sezim-sezimlerin qáliplestiriw maqsetinde ilajlar sistemasın islep shıǵıw ;
studentler ortasında bos waqıttı bólistiriw hám odan omilkorlik menen paydalanıw mashqalasın social -psixologiyalıq kózqarastan tekseriw hám bos waqıttı maqsetke muwapıq shólkemlestiriw jolları, olardan etnopsixologik bilimler, ruwxıy qádiriyatlardı iyelewde paydalanıw múmkinshiligin psixologiyalıq analiz qılıw ;
filial studentlerinde mámleket aqshaın tejew sezimin anıqlaw, puxtalıq, buyım mulkni asıraw sezimin úyreniw, qolaysız keshinmalarni jámáát arasında jabılasına tekseriw, olarda miynetti qádirlew minnetin qáliplestiriw boyınsha ilajlar islep shıǵıw, milliy namıs, milletleraro munasábetti quram taptırıw jumısların ámelge asırıw ;
filial xızmetkerleri, studentlerinde isbilermenlik qábiletin rawajlandırıw maydanınan ilimiy psixologiyalıq programma jaratıw, hám de onıń materiallıq baylıq óndiristegi úlesin analiz qılıw ;
shańaraqtaǵı zorlıqshılıqtan jábir kórgen jaslardı qosqan halda olarda ertangi kunga bolǵan isenimdi bekkemlewge qaratılǵan ilajlar shólkemlestiriw;
shańaraqtaǵı zorlıqshılıqtan jábir kórgen jaslardı qolaysız jaǵdaylardan saqlaw hám salmaqli jaǵdaydan shıǵarıwǵa qaratılǵan psixologiyalıq xızmetti shólkemlestiriw.

Psixologiyalıq bilimlendiriw hám bilimtalaba hám pedagoglar jámáátlerida  eń qolay psixologiyalıq ortalıqtı júzege keltiriw ushın arnawlı psixologiyalıq ilajlar aparıw, pedagogikalıq jámáátte mámile mádeniyatın jetilistiriw, studentler menen professor -oqıtıwshılardıń mámile procesin jaqsılawǵa járdem beriw, shaxsqa tiyisli, qánigelikke tiyisli máseleler maydanınan oqıtıwshılararo keń kólemde máslahátlar beriw. Pedagogikalıq jámáát aǵzaları daǵı psixologiyalıq zorıǵıw hám tolıqıwdı joytıw, kemeytiw, olardıń aldın alıw ushın ilajlardı quram taptırıwǵa kómeklesiw.

Psixodiagnostika – psixodiagnostik izertlewler studentlerdiń oqıwı dawamında psixologiyalıq -pedagogikalıq tárepten tereńrek úyreniwge jóneltirilgen bolıp, olardıń individual -psixologiyalıq qásiyetlerin, tálim tárbiya daǵı kemshiliklerdiń sebeplerin anıqlawǵa mólsherlengen bolıp tabıladı. Diagnostik jumıslar toparıy yamasa individual tárzde ótkeriledi.

Бунда амалий психолог қуйидаги вазифаларни бажаради:

Jas dáwir rawajlanıwı kriteryalarına muwapıqlıǵın anıqlaw maqsetinde psixolog filial studentlerin psixologiyalıq tekseriwden ótkeredi, olardıń dárejelerin belgileydi. Studentlerdiń kásiplik jaramlılıǵın diagnostika etedi, olardıń shaxs páziyletleri, shıdamlılıqlik sapaları, sezim-sezimleri, ózin ózi basqarıw múmkinshiligi, intellektuallıq dárejesin tekseredi;
psixolog professor -oqıtıwshılar hám studentlerdiń psixologiyalıq qásiyetleri, olardıń qızıǵıwshılıqı, meyli, iqtidori sıyaqlılardı úyrenedi, qánige hám jetik shaxs retinde qáliplesiwine arnawlı bir járdem kórsetedi.
filial studentlerinde ushraytuǵın oqıw ilmiy tájriybeleri hám kúnikmalarini iyelew degi kemshilikler, turpayı daǵı kemshilikler, intlektual rawajlanıw hám shaxs pazıyletlerindegi buzılıwlar sebeplerin diognostika etedi.
studentlerdiń óz tenqurlari (qatarlasları ) menen mámilesin úyreniw ushın olardı tekseredi. Olardıń etnomadaniyati ózgeshelikin esapqa alǵan halda psixofiziologikalıq metodlardı arnawlı bir jaǵdayǵa maslastıradı.
basqa tarawdıń qánigeleri menen birgelikte studenttiń psixik rawajlanıwındaǵı kemshilikler túrli-tumanlıǵın esapqa alǵan halda differrentsial diagnostikanı ámelge asıradı. Atap aytqanda :
a) kemshiliklerdiń medicinalıq hám defektologik tábiyaatın anıqlaydı ;
b) assotsial minez-qulıq sebepleri hám formaların belgileydi;
v) studentler ortasındaǵı náshebentlik, taksikomanlik, alkogolizm, kelilik, qańǵılıq sıyaqlı illetlerdiń social -psixologiyalıq túbirlerin tekseredi, onıń faktorların analiz etedi;
Psixik rawajlandırıw hám psixokorrektsiya jumıslar – baǵdarı psixologdan student, professor -oqıtıwshılar shaxsı hám intllektini quram taptiish procesine aktiv tásir ótkeriwdi talap etedi.
Bul jóneliste psixolog tómendegi anıq islerdi ámelge asıradı :
rawajlantıratuǵın hám psixokorrektsion jumıslar psixolog tárepinen hár túrlı sırtqı kórinislerde, jaǵdaylarda hám jaǵdaylarda tashkil etiledi:
a) ámeliy psixologdıń arnawlı jumısı, shınıǵıwı ayırım studentler menen bólek ótkeriliwi múmkin bolǵan shınıǵıwlar joybarlawtırıladı.
b) studentlerdiń hár-bir iskerligi arnawlı túrde ámelge asırılıp, studentler gruppalarına tárbiyalıq tásir ótkeriwge jóneltirilgen boladı ;
v) ata-analar pedagogikalıq jámáátlerge joqarı tálim sisteması xızmetkerleri qatnasıwında tárbiyalıq ilajlar formasında shınıǵıwlar aparıw názerde tutıladı.
rawajlantıratuǵın hám psixokorrektsion mashqalalardi qamtıp alıwshı korrektsion iskerliginiń psixologiyalıq bólegi qánigeler tárepinen ámelge asıriladı. Usı jumıstıń pedagogikalıq tárepi bolsa psixologdıń pedagoglar, ata-analar menen sherikliginde ótkeriledi.
rawajlantıratuǵın hám psixokorrektsion jumıslar programma sonday dúzılıw kereki, ol jaǵdayda korrektsion jumısqa tartinuvchilar toparınıń qádiriyatlı jónelgenligi, etnopsixologik hám etnomadaniyati qásiyetleri óz hákisin tapsin; programmanı xalıq, etno millet, elat tariyxı, dástúrleri, ádetleri ádetleri sıyaqlılardı esapqa alǵan halda dúziw maqsetke muwapıq bolıp tabıladı.
Filial psixologı studentlerdiń psixik rawajlanıwındaǵı, xulqidagi kemshilikler, hám de kemshiliklerdi az-azdan ońlaw, korektsiya qılıw programmasın islep shıǵadı hám ámeliyatqa nátiyjeni ámelde qollanıw etedi. Onıń ushın olar menen arnawlı shınıǵıwlar, buzılıwdı kemeytiw shınıǵıwların ótkeredi, dóretiwshilik (kreativ) qábiletlerdi ósiriw maqsetinde treniglar júrgizedi.
studentler hám professor -oqıtıwshılar ortasındaǵı nomutonosiblikni joytıw maqsetinde arnawlı shınıǵıwlar ótkeriw: olardaǵı oqılıwından, social ortalıqtan iyelengen ornınan, mavqiedan qaniqmaslik sezimin kemeytiw ushın trening, rolli oyınlar, psixodrammadan paydalanıw.
emotsional zorıǵıwdıń aldın alıw jáne onı kemeytiw niyetinde arnawlı kabenetlarni úskenelew (bólme jáhán standartlarına juwap beriw, basqarıw pul’ti, ekran quralları, autotrening, sotsial trening, texnikalıq qurallarǵa, ilimiy stilistik metodikalarǵa ıyelew kerek).
korrektsion jumıslar málim tártipte, ilimiy tańlaw tiykarında, arnawlı bir seans boyınsha ótkeriliwi shárt. Bunda emotsional zorıǵıwǵa dus kelgen shaxstıń milleti, jası, jinsi, individual -tipologik ózgesheligi, tásirleniw dárejesi esapqa alınıwı kerek: ońlaw jumısları shınıǵıw, iskerlik kásip ózgeshelikine uyqas, proporcional bolıwı tásir ótkeriw natiyjeliligin asıradı : ol jaǵdayda yapon usılların qóllaw da zárúr maǵlıwmatlar toplaw hám krizistı joytıw múmkinshiligin jaratadı.
Filial psixologı xızmet sheńberinde studentlerdiń psixik rawajlanıwındaǵı, minez-qulıq hám shaxslararo óz-ara mámile munasábetlaridagi kemshilikler hám de kemshiliklerdi az-azdan ońlaw, korrektsiya qılıw programması islep shıǵıladı hám ámeliyatqa qollanıladı. Onıń ushın olar menen arnawlı shınıǵıwlar ótkeredi, dóretiwshilik qábiletlerdi ósiriw maqsetinde treninglar júrgizedi.

 1,421 

Paydalı derekler